مالکیت منابع نفت و گاز درجا و بهره برداری از آن در فقه اسلام

 

نویسندگان: عبدالحریم مرادی، مسعودرضا رنجبر

چکیده

بحث راجع به مالکیت معادن نفت و گاز در فقه اسلام را میxadتوان در ضمن باب مالکیت معادن تفحص نمود. از مجموع آراء فقها مستفاد میxadشود که در باب مالکیت معادن، برحسب این که ظاهری باشد یا باطنی، اقوال متفاوتی وجود دارد که عمدتاً حول نظامxadهای «انفال» و «مشترکات عامه» دوران دارند. با استنباط از ملاکات رایج تقسیم بندی معادن در فقه، نفت و گاز، بر خلاف دریافت مشهور، با لحاظ تغییر ماهیت و کاربرد موضوع در عصر حاضر، جزو معادن باطنی به حساب میxadآید. نظام فقهی بهرهxadبرداری از معادن نفت و گاز، بر حسب این که جزو انفال محسوب شود یا مشترکات عامه، متفاوت خواهد بود. در این تحقیق با توجه به تفسیری که از مفهوم مالکیت در انفال به عمل میxadآید این تفاوت کمxadرنگxadتر خواهد شد. معادن اعم از این که انفال باشد یا مشترکات عامه، در مالکیت اداری حاکم اسلامی قرار میگیرد و حاکم اسلامی نیز میxadتواند بر پایه مصلحت عامه و منفعت عمومی نسبت به اقطاع معادن به اشخاص ذیصلاح در چارچوب نظامات مبیّن اقدام نماید. البته، اقطاع معادن مفید اباحه است و نه ملکیت.

کلیدواژگان: معدن ظاهری و باطنی، انفال، مشترکات عامه، مالکیت اداری، مصلحت عامه، اقطاع

فصلنامه پژوهش های فقه و حقوق اسلامی، سال سیزدهم، شماله ۴۶، زمستان ۱۳۹۵

نوشته مالکیت منابع نفت و گاز درجا و بهره برداری از آن در فقه اسلام اولین بار در سایت خبری شهرستان خنج پدیدار شد.

شهرستان خنج...